De struikheide heeft veel zon en niet te veel vocht nodig. Vandaar dat men geen struikheide in het bos ziet en ook niet op lager gelegen en dus meestal vochtigere plaatsen. Wanneer het in het voorjaar behoorlijk geregend heeft en daarna een droge zonnige zomer gevolgd is, staat de heide er op zijn mooist bij. In natte zomers komt er niet veel van terecht. De struikheide is bijzonder in trek bij de beien. Deze produceren dan een honing met een bijzondere smaak. Vaak ziet men dan ook op de heidevelden bijenkorven of kasten staan. Niet te dicht bijkomen: bijen kunnen behoorlijk steken!

De heideplant kan er niet goed tegen als er veel over gelopen wordt en tegen kamperen kan hij helemaal niet. Op het kampeerterrein zijn nog kleine stukjes heide. Jammer genoeg wordt er ’s zomers hiervan nogal wat kapotgelopen, zodat vrijwel ieder jaar een kaal gelopen stukje met graszaad ingezaaid moet worden. Bepaalde grassoorten zijn namelijk beter bestand tegenlopen.

Zoals reeds is vermeld had de heide in vroegere dagen een functie en wel voor het weiden van schapen. Er waren echter nog andere functies. Zo dienden heideplaggen als dakbedekking, hetgeen nog te zien is in het openluchtmuseum te Schoonoord. Ook voor iets anders werd de struikheide gebruikt: namelijk voor het maken van heidebezems.

Struikheide heeft één heel groot bezwaar en dat is zijn grote brandbaarheid. Dus nooit roken in de heide. Een weggeworpen sigarettenpeukje is voldoende om een heidebrand te doen ontstaan die niet meer te stuiten is. Toch wordt heide wel eens expres in brand gestoken. Wanneer namelijk een heideplant ouder wordt, wordt hij er niet mooier op. Er ontstaat te veel hout en hij bloeit minder. Uiteindelijk zo na een jaar of zeven gaat de plant dood. Vroeger toen de heide door de weiden van de schapen steeds jong en kort gehouden werd, was dat geen probleem. Nu is het dat wel geworden en vandaar dat men soms heidevelden in de winter afbrandt. Dat dit met grote voorzichtigheid moet gebeuren spreekt vanzelf. Ook dit soort aangestoken branden zijn wel eens uit de hand gelopen. Wanneer de heide is afgebrand heeft het heidezaad, dat in grote hoeveelheden een klein beetje onder de grond is geraakt en daardoor niet verbrand is, nu de ruimte gekregen om te ontkiemen, zodat na een jaar weer jonge frisse heide is ontstaan. De tweede heidesoort is de dopheide, eveneens paars van kleur, maar met een iets meer rode tint. De dopheidebloemen zijn heel merkwaardig. Zij zijn groter dan die van de struikheide en hebben een middellijn van ongeveer twee centimeter. Wanneer men zo’n bloem eerst van de achterkant bekijkt, dan lijkt het een heel gewoon bloemetje met zo’n zes á acht rood - paarse bloemblaadjes. Draait men de bloem nu om, dan komt de grote verassing, want dan blijkt dat het niet één bloem is, maar zo’n stuk of zes á acht afzonderlijke bloemetjes die elk min of meer de vorm van een urn hebben en die aan de onderzijde bij elkaar staan. In elk bloemetje zijn duidelijk de stamper en de meeldraden te zien.

De dopheide houdt net als de struikheide van zon, zodat men ook deze heide niet in het bos ziet. Een groot verschil is echter dat de dopheide wel veel vocht nodig heeft en dus groeit op de wat meer natte plaatsen. Juist omdat er op Westerbergen veel afwisseling is tussen droge en vochtige gedeelten, komen de beide heidesoorten ervoor. Er zijn stukje sterrein die nog net droog genoeg zijn voor de struikheide en die tevens nog net nat genoeg zijn voor de dopheide, zodat beide soorten door elkaar groeien. Dit is heel duidelijk te zien op het heideveldje dat aan de gele en rode wandelroute ligt. Vlak na de eerste grafheuvel slaan de routes linksaf. Men ziet nu aan de rechterzijde het bewuste veldje. Bijzonder goed kan men het gevolg van droge of natte grond zien in de hiervoor genoemde gletsjerkuil, die ligt in het aangrenzende heideveld aan de blauwe wandelroute. In een kuil verzamelt al het regenwater zich in het midden. Hier ziet men dan ook een cirkelvormig gedeelte, waarin alleen dopheide groeit. De randen van de kuil zijn vanzelfsprekend droger, zodat hier de struikheide is verschenen. Wordt de grond te vochtig, dan houdt ook de dopheide het niet meer uit. Er verschijnt dan buntgras en wollegras.